Economische visie
De beleidsvorming bij gemeenten en provincies is in beweging. De integrale aanpak wint het steeds vaker van de ad hoc benadering en co-creatie is de trend. Ondernemers, onderwijs en ondernemende burgers: ze horen er allemaal bij en kunnen bijdragen aan een duurzame lokale en regionale economie. Panteia zorgt ervoor dat gemeenten en provincies de juiste weg vinden en een goede uitrusting krijgen om bergopwaarts te gaan. Panteia is een partner die beleidsthema’s en betrokken partijen met elkaar verbindt.

In de afgelopen jaren heeft Panteia voor verschillende gemeenten een integrale economische visie gemaakt volgens het interactieve concept Diagnose-Perpectief-Ambitie-Actie. Opdrachtgevers worden hierdoor geconfronteerd met de consequenties voor hun economie als zij in de komende jaren niets zouden doen. Zo worden niet alleen de  pijnpunten zichtbaar, maar ook de unieke krachten. Het ambtelijke en bestuurlijke apparaat wordt gekoppeld aan het georganiseerde bedrijfsleven, kennisinstellingen, belangenorganisaties en regionale platforms. Gezamenlijk worden ambities, prioriteiten en koersen uitgezet. De praktijk leert dat gemeenten en het bedrijfsleven nooit eerder zo intensief met elkaar zijn opgetrokken, en dat zij direct aan de slag gegaan zijn.

Stedelijke ontwikkeling
In verstedelijkte gemeenten is de dynamiek en diversiteit aan economische bedrijvigheid het grootst. Veel ondernemingen hebben binnen de stadsgrenzen ‘hun eigen plek’ gekregen, maar ook dat is nu in beweging. Ondernemers op bedrijventerreinen hebben te maken met herstructurering, oprukkende woningbouw en criminaliteit. Ondernemers op kantoorlocaties zien hun buren vertrekken, maar geen nieuwe buren komen. Hun locatie staat op de nominatie voor transformatie. In binnensteden wordt tussen winkels, horeca, warenmarkten, creatieve bedrijven en dienstverleners ‘gestreden’ om de juiste plaats te midden van stationslocaties in ontwikkeling, appartementenbouw en nieuwe infrastructurele werken. Deze dynamiek houdt echter bij de stadsgrens niet op, want het platteland krijgt nieuwe economische functies en kleine kernen zoeken oplossingen om hun voorzieningen op peil te houden.

Panteia heeft voor grote, middelgrote en kleine steden onderzoek uitgevoerd op deze ruimtelijk-economische aspecten. Hierbij staat dikwijls de economische functies en sectorale invalshoek centraal. Panteia heeft veel ervaring met het maken van detailhandelsvisies, de ontwikkeling van gezonde warenmarkten, de rol van kleinschalige bedrijvigheid in wijken, de betekenis van het groeiende zzp-schap en effectmeting van nieuwe (retail)concepten op bestaande structuren. Onderzoek dat vervolg krijgt in beleids- en actieplannen.

Ondernemerschap en innovatie
De economische motor draait niet optimaal als er in een regio of stad geen aandacht is voor ondernemerschap. Ondernemers voorzien in een scala aan behoeftes van de stedelijke bevolking en het lokale en regionale bedrijfsleven en zorgen daarmee ook voor werkgelegenheid. Het stimuleren van ondernemerschap wordt dan ook voor steeds meer provincies en gemeenten onderdeel van het economisch beleid. Panteia speelt vaak een rol bij het in kaart brengen van de behoeften van starters en ondernemers. Dit kan door bijvoorbeeld een quick scan te maken van het lokale ondernemersklimaat. Bij de evaluatie van startersbeleid en mkb-beleid brengen we de effectiviteit en efficiency van dit beleid in kaart, zodat met focus kan worden bijgestuurd.

Op provinciaal en gemeentelijk niveau spelen vraagstukken over het bevorderen van innovatie bij het regionale en lokale bedrijfsleven. Het werken met het concept van de triple helix (samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen) vindt steeds meer ingang. Dit is ook niet verbazingwekkend, want het bevorderen van de innovativiteit van het regionale bedrijfsleven is immers van cruciaal belang om op termijn economische perspectieven te creëren voor burgers en duurzame werkgelegenheid te bevorderen. Om grip te krijgen op de innovativiteit van het regionale bedrijfsleven is het van belang goed inzicht te hebben in de huidige stand van zaken. Panteia heeft hiervoor het concept ontwikkeld van de innovatiepyramide, die in kaart brengt hoe het staat met de innovativiteit van de bedrijven die in de regio zijn gevestigd. De uitkomsten kan Panteia benchmarken met landelijke cijfers. Maar ook onze expertise op het terrein van evalueren van innovatiebeleid wordt regelmatig ingezet.

Arbeidsmarkt
De toenemende dynamiek in de lokale en regionale economie vindt zijn weerslag op de arbeidsmarkt. De eisen die bedrijven stellen aan het personeel worden steeds hoger in termen van kwalificaties en opleidingsniveau. Aan de aanbodzijde bepalen demografische factoren als ontgroening en vergrijzing in belangrijke mate het beschikbare menselijke kapitaal. Essentieel is nu dat er een goede match plaatsvindt tussen de eisen vanuit het bedrijfsleven en de kwalificaties en competenties van werknemers.
Panteia helpt bij het vinden van de juiste match en zet hiervoor het discrepantiemodel in. Het discrepantiemodel schetst op basis van betrouwbare gegevens een accuraat beeld van de ontwikkelingen op de betreffende arbeidsmarkt, signaleert mogelijke knelpunten en reikt oplossingsrichtingen aan om die knelpunten weg te werken. Panteia kan de opdrachtgevers ook adviseren en begeleiden bij de implementatie van de oplossingsrichtingen.
Panteia heeft al diverse provincies, gemeenten en stadsregio’s voorzien van data, informatie, kennis en advies op het gebied van arbeidsmarkt en scholing.

Duurzaamheid
De gemeente is een belangrijke stuwende kracht voor de aandacht voor duurzaamheid en voor duurzaam ondernemen en MVO in het bijzonder. De gemeente kan optreden als aanjager, als opsteller en uitvoerder van beleid, als bestuurder van gemeentelijke instellingen, als bevoegd gezag (handhaver), als aanspreekpunt voor burgers en bedrijven, als verbinder, als werkgever en als aanbesteder (duurzaam inkopen). Van de overheid wordt ook immers het goede voorbeeld verwacht. MVO is ook een manier voor gemeenten om de dialoog aan te gaan met het bedrijfsleven en hen te betrekken bij hun plannen. De samenwerking tussen gemeente en bedrijfsleven krijgt zo meer vorm en richt zich op iets positiefs. Groei van het goederenvervoer en toename van het aantal personenauto’s geven de komende jaren extra druk op de bestaande en toekomstige infrastructuur.

Panteia werkt aan duurzame oplossingen in regionaal en boven-regionaal verband om bijvoorbeeld de modal split doelstelling voor Maasvlakte II te behalen (45% via binnenvaart en 20% via het spoor) en stelt diverse tools en rapportages op gekoppeld aan vraagstukken als stedelijke distributie.

Diverse Nederlandse gemeenten nemen hun verantwoordelijkheid waar het gaat om de invulling van duurzaam ondernemen in hun eigen bedrijfsvoering (denk daarbij aan het initiatief van klimaatneutrale gemeenten) echter het stimuleren en faciliteren van duurzaam ondernemen binnen de gemeente wordt doorgaans beperkter opgepakt. Binnen Panteia wordt continue gewerkt aan inzichten in de behoeften van duurzame ondernemers en aan instrumenten om de gewenste ondersteuning vanuit de gemeenten vorm te geven. Dat gebeurt onder meer door een project dat zich richt op duurzaam ondernemen in gemeenten binnen het Onderzoeksprogramma Ondernemerschap en MKB. Daarnaast heeft Panteia een duurzaamheidscan ontwikkeld en uitgevoerd voor verschillende branches, een duurzaamheidpiramide gemaakt voor middelgrote bedrijven en wordt er regelmatig algemeen onderzoek uitgevoerd onder MKB bedrijven naar de stand van zaken rond duurzaamheid en naar hun informatiebehoeften.